Yaratıcılık, insanın kaostan düzen üretme ve sorunlara özgün çözümler bulma yeteneğini yansıtıyor. Psikolojik danışmanlıkta da yaratıcı teknikler, danışanların problemlerine farklı bakış açıları sunuyor. Bu kapsamda, SCAMPER tekniği, var olan nesne veya süreçleri yeniden düzenleyerek daha kullanışlı hale getirmeyi amaçlıyor.
SCAMPER, yönlendirilmiş beyin fırtınası sorularıyla çalışan bir yaratıcılık tekniği. İngilizce baş harflerinden oluşan bu yöntem, 7 temel adımdan oluşuyor:
Yerine Koyma (Substitute): "Bunun yerine ne kullanılabilir?"
Birleştirme (Combine): "Hangi fikirler veya öğeler birleştirilebilir?"
Uyarlama (Adapt): "Bu, başka bir amaç için nasıl uyarlanabilir?"
Değiştirme (Modify): "Büyüklüğünü, rengini, şeklini nasıl değiştirebilirim?"
Başka Amaçla Kullanma (Put to other uses): "Farklı bir bağlamda nasıl işe yarar?"
Eleme (Eliminate): "Neyi çıkarırsam daha iyi olur?"
Yeniden Düzenleme (Rearrange): "Sıralamasını veya düzenini değiştirsem ne olur?"
Psikolojik danışmanlar, bu tekniği danışanların:
Problem çözme becerilerini geliştirmek,
Özgüven ve esnek düşünme yeteneklerini artırmak,
Yeni bakış açıları kazandırmak için kullanabilir.
Örneğin, bir danışanın "iş stresiyle başa çıkamama" sorununa SCAMPER uygulandığında:
Adapt (Uyarlama): "Stres yönetiminde kullandığın bir yöntemi sosyal ilişkilerine uyarlayabilir misin?"
Rearrange (Yeniden Düzenleme): "Günlük rutinini değiştirerek stres faktörlerini azaltabilir misin?"
SCAMPER, psikolojik danışmanların hayal gücünü ve uyarlanabilirliğini geliştirirken, danışanlara da alternatif çözüm yolları sunuyor. Yaratıcılığın "büyük Y" ve "küçük y" ayrımında, günlük hayatta küçük yenilikler yapmak bile terapötik sürece katkı sağlıyor.
Sonuç:
Psikolojik danışmada SCAMPER gibi yaratıcı tekniklerin kullanımı, geleneksel yöntemlere dinamik bir alternatif oluşturuyor. Danışanların içsel kaynaklarını harekete geçiren bu yaklaşım, "yaratıcı çözümlerin kapısını aralıyor."
PSİKOLOJİK DANIŞMADA YARATICI DÜŞÜNCE SCAMPER TEKNİĞİ KULLANIM KLAVUZU (pdf) için TIKLAYINIZ
PSİKOLOJİK DANIŞMADA YARATICI DÜŞÜNCE SCAMPER TEKNİĞİ TANTIM VİDEOSU İÇİN TIKLAYINIZ